moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Bohater odtrącony

12 maja 1970 roku, w 26. rocznicę rozpoczęcia ostatecznego natarcia na Monte Cassino, zmarł w Londynie gen. Władysław Anders, dowódca Armii Polskiej w ZSRS i 2 Korpusu Polskiego. To on wyprowadził w 1942 roku ze Związku Sowieckiego ponad 115 tys. Polaków, żołnierzy i cywilów ocalałych z sowieckich więzień i łagrów. Spoczywa na Monte Cassino wśród swoich towarzyszy broni.

Spotkanie Karola Rozmarka (z lewej) z władzami emigracyjnymi RP. W środku gen. Władysław Anders.

„Generał Anders stał się symbolem bohatera odtrąconego, nawet we własnym kraju. Obecni władcy kiedyś odpokutują za grzech takiego traktowania szlachetnego syna Polski” – mówił w Londynie 21 maja 1970 roku podczas mszy żałobnej po śmierci gen. Władysława Andersa ks. kard. John Heenan, prymas Anglii i Walii. Generał zmarł 12 maja tego roku w 26. rocznicę ostatecznego natarcia na Monte Cassino. Zgodnie ze jego wolą został pochowany wśród swoich żołnierzy na Polskim Cmentarzu Wojennym na słynnym włoskim wzgórzu. Gen. Anders związany był z wojskiem od czasów młodości. Podczas I wojny światowej walczył w armii carskiej, w 1917 roku wstąpił do I Korpusu Polskiego, a w 1918 roku zgłosił się do polskiego wojska. Jako szef sztabu Armii Wielkopolskiej brał udział w powstaniu wielkopolskim, walczył też w wojnie polsko-bolszewickiej, dowodząc 15 Pułkiem Ułanów Poznańskich.

W Polsce międzywojennej generał dowodził m.in. Kresową Brygadą Kawalerii i Nowogródzką Brygadą Kawalerii. – Jako znakomity jeździec brał udział w międzynarodowych zawodach hippicznych, w 1932 roku był szefem polskiej drużyny jeździeckiej, która zdobyła Puchar Narodów w Nicei – mówi dr Jan Fabiański, historyk zajmujący się okresem II wojny światowej. Podczas kampanii we wrześniu 1939 roku gen. Anders walczył m.in. w rejonie Płocka, Warszawy i pod Tomaszowem Lubelskim. 29 września dostał się do sowieckiej niewoli. – Był przetrzymywany w centralnym więzieniu NKWD na Łubiance, a potem w więzieniu śledczym Butyrki w Moskwie, gdzie wielokrotnie go przesłuchiwano i namawiano do współpracy ze Związkiem Sowieckim – opisuje ekspert.

REKLAMA

Po ataku III Rzeszy na ZSRS i podpisaniu 30 lipca 1941 roku układu Sikorski–Majski gen. Anders został zwolniony z więzienia. Gen. Władysław Sikorski, Naczelny Wódz, powierzył mu wówczas tworzenie polskiego wojska w Związku Sowieckim. „Wzywam wszystkich obywateli RP zdolnych do noszenia broni, by spełnili swój obowiązek względem Ojczyzny i wstąpili pod sztandary Orła Białego” – brzmiał rozkaz nr 1 gen. Andersa z 22 sierpnia 1941 roku.

Pogrzeb Władysława Andersa

Do armii zgłaszali się Polacy wypuszczeni na mocy amnestii z sowieckich obozów i więzień. – Wobec zmniejszenia przez sowieckie władze liczby racji żywnościowych dla polskiej armii generał postanowił ewakuować żołnierzy z ZSRS – tłumaczy dr Fabiański. Od marca do listopada 1942 roku do Iranu wyszło z dowódcą z „nieludzkiej ziemi” ponad 115 tys. osób, w tym 78 tys. żołnierzy i 37 tys. cywilów, dla których stał się on symbolem ocalenia. Na Bliskim Wschodzie Władysław Anders utworzył 2 Korpus Polski. Na początku 1944 roku przerzucono polskie jednostki do Włoch, gdzie wsławiły się zdobyciem Monte Cassino, Ankony i Bolonii.

Po wojnie generał, jako przeciwnik ustaleń konferencji jałtańskiej i władzy komunistycznej w Polsce, pozostał w Wielkiej Brytanii. Był jedną z kluczowych postaci polskiej emigracji londyńskiej i autorytetem dla swoich żołnierzy. – W kraju natomiast uważany był za jednego z głównych wrogów, za co władze komunistyczne pozbawiły go w 1946 roku polskiego obywatelstwa – podaje historyk.

Anders brał udział w życiu kulturalnym, społecznym i politycznym polskiej emigracji. Był m.in. Naczelnym Wodzem i Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych, przewodniczył także Głównej Komisji Skarbu Narodowego i Polskiej Fundacji Kulturalnej w Londynie. Kilka miesięcy przed śmiercią, 15 sierpnia 1969 roku na cmentarzu na Monte Cassino w jednym z ostatnich publicznych przemówień generał powiedział: „Polska została oddana Rosji rękoma potęg zachodnich… Nikt nie może przewidzieć, jak długo jeszcze Polska będzie cierpiała pod obcym reżimem, którego siła jest oparta wyłącznie na bagnetach sowieckich. Ale jesteśmy pewni, że krew przelana nie będzie bezużyteczna”.

AD

autor zdjęć: NAC

dodaj komentarz

komentarze


Za zdrowie utracone na służbie
 
Włoskie Eurofightery na polskim niebie
Tysiące chętnych na wojskowe studia na WAT
Terytorialsi przechodzą certyfikację
„Pierwsza Drużyna” na start
NATO on Northern Track
Podróż w ciemność
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Przez Dunaj do Rumunii
Plan na szczyt
Obradował Komitet Wojskowy Unii Europejskiej
Przerwany lot „Orlika”
Docenić „misjonarzy”
Rozporządzenie o utworzeniu strefy buforowej na granicy podpisane
Żołnierze bronią nas, my musimy zadbać o żołnierzy
Żołnierze na najwyższym podium mistrzostw lekkoatletów
Koszykarskie święto w Łodzi
Światowi liderzy o drodze do pokoju na Wschodzie
Przemoc za przemoc
Koreański sprzęt będzie produkowany w Polsce
FA-50 polecą na przegląd do Bydgoszczy
Sportowa rywalizacja weteranów misji
Kierunek Liban
Siła z morza
Attention, Transformation!
Czego potrzebują żołnierze na granicy?
Pierwsi za sterami Apache
Więcej miejsc dla dobrowolsów
Wojskowi medycy niosą pomoc w Iraku
Gortat Team vs drużyna NATO
Czołgi K2. Made in Poland
Ameryka daje wsparcie
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Spadochroniarze w operacji TALO
Kajakarze i wioślarze na podium
Terytorialsi przybliżają historię „Kruszynki”
Mistrzowie Spike`ów
Sześcioosobowe armie na start!
Więcej pieniędzy na Narew
Incydent lotniczy
Trójkąt Weimarski na rzecz bezpieczeństwa
Medalowe żniwa pływaków i florecistek CWZS-u
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Wybierz najlepsze wydarzenia historyczne
Polak instruktorem F-16 w USA
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
Sztandar dla cyberwojsk
Polskie firmy wesprą bezpieczeństwo kraju
Eurosatory 2024: festiwal premier
Unia Europejska pomoże Ukrainie
M-ATV po polsku
Marsz po medale
Zbrodnicza farsa
By żołnierze mogli służyć bezpiecznie
„Niezwyciężonym” sporty zimowe niestraszne
Paryskie trendy
Wyrwali się z niemieckiego kotła
Nowi oficerowie w Wojsku Polskim
Polski Kontyngent Wojskowy Olimp w Paryżu
„Umieram jak Polak”

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO