moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Wyroki przeciw Podziemnej Polsce

70 lat temu, 21 czerwca 1945 roku, sąd w Moskwie ogłosił wyrok w sprawie aresztowanych przez NKWD przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. W sfingowanym procesie skazano ich za działania przeciwko Związkowi Sowieckiemu i współpracę z Niemcami. Wśród skazanych był ostatni dowódca Armii Krajowej – generał Leopold Okulicki.

– To organizatorzy zabójstw i dywersji, spiskowcy, oszczercy i prowokatorzy, którzy kierowali akcją terrorystyczną przeciwko oficerom i żołnierzom Armii Czerwonej – tak gen. Nikołaj Afanasjew, generalny prokurator wojskowy Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich, oskarżał szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego podczas procesu w Moskwie w czerwcu 1945 roku.
Polskich przywódców NKWD podstępnie aresztowało 27 i 28 marca, gdy przybyli do Pruszkowa na zaproszenie sowieckich dowódców. Mieli tam omówić realizację ustaleń konferencji jałtańskiej i normalizację stosunków między Armią Krajową a Armią Czerwoną.

Fałszywe zarzuty

Wśród zatrzymanych byli: gen. Leopold Okulicki, ostatni dowódca AK, Jan Stanisław Jankowski, wicepremier i Delegat Rządu na Kraj, Kazimierz Pużak, przewodniczący podziemnego parlamentu zwanego Radą Jedności Narodowej i jego zastępca Aleksander Zwierzyński.

Sowieci aresztowali także 11 przedstawicieli głównych ugrupowań politycznych: Kazimierza Bagińskiego, Adama Bienia i Stanisława Mierzwę ze Stronnictwa Ludowego; Stanisława Jasiukowicza, Kazimierza Kobylańskiego i Zbigniewa Stypułkowskiego ze Stronnictwa Narodowego; Józefa Chacińskiego i Stanisława Urbańskiego ze Stronnictwa Pracy; Eugeniusza Czarnowskiego i Stanisława Michałowskiego ze Zjednoczenia Demokratycznego oraz Antoniego Pajdaka z Polskiej Partii Socjalistycznej. Zatrzymano również tłumacza Józefa Stemlera-Dąbskiego.
Wszyscy zostali przewiezieni do Moskwy i osadzeni w więzieniu na Łubiance, gdzie przez kilka miesięcy poddawano ich brutalnym przesłuchaniom. 18 czerwca Kolegium Wojskowego Sądu Najwyższego rozpoczęło proces pokazowy, któremu przewodniczył gen. Wasilij Ulrych, prokurator znany z procesów politycznych lat 30. XX wieku.

Proces szesnastu

Polskim przywódcom na podstawie fałszywych dowodów zarzucono działania przeciwko Armii Czerwonej i Związkowi Sowieckiemu, działalność terrorystyczno-dywersyjną i szpiegowską oraz współpracę z Niemcami przeciwko ZSRS. – Nie możecie udowodnić, że nie walczyliśmy z Niemcami przez pięć lat, najlepsi polscy patrioci wzięli udział w tej walce – stwierdził przed sądem generał Okulicki.

Prawdziwym celem moskiewskiego procesu było jednak odsunięcie przedstawicieli legalnej polskiej władzy od udziału w tworzeniu odradzającego się kraju. – Zarzuty wobec polskich przywódców miały ich upokorzyć i poniżyć w oczach świata – mówił dr Łukasz Kamiński, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, podczas uroczystości upamiętniającej aresztowanie szesnastu, którą zorganizowano 27 marca tego roku w Pruszkowie.

Nowy porządek

Po trzech dniach procesu, 21 czerwca, ogłoszono wyroki. Generał Okulicki został skazany na 10 lat więzienia, Jankowski na 8 lat, Bień i Jasiukowicz na 5 lat. Pozostali otrzymali kary od 1,5 roku do 4 miesięcy więzienia.

– Proces szesnastu był jawnym pogwałceniem prawa międzynarodowego, które nie uznaje sądzenia przywódców państwowych jednego kraju przez sądy innych państw – podkreślał dr Kamiński.

Trzech ze skazanych nigdy już nie opuściło sowieckich więzień. Zmarli w nich: generał Okulicki, Jasiukowicz i Jan Jankowski. Według władz radzieckich przyczynami zgonów były choroby, jednak prawdopodobnie wszyscy zostali zamordowani.

Pozostali skazani po odbyciu kary wrócili do kraju. Ale i w ojczyźnie spotkały ich kolejne represje i aresztowania ze strony ówczesnych władz państwa.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Wikipedia

dodaj komentarz

komentarze


„Pierwsza Drużyna” na start
 
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Szachownice nie dotarły nad Finlandię
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
Tomczyk: „Tarcza Wschód” ma odstraszyć agresora
Mobilne dowodzenie
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Czego można się nauczyć od żołnierzy?
Pływacy i maratończycy na medal
Broń Hitlera w rękach AK
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
Pokazali bojowego ducha
Kto wywalczy tytuł mistrza MMA?
Obradował Komitet Wojskowy Unii Europejskiej
Nie szpital, a instytut
Wojna w świętym mieście, epilog
Najmłodsi artyści Wojska Polskiego
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Dwa srebrne medale kajakarzy CWZS-u
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Układ nerwowy Mieczników
„Ryś” z laserem
Żołnierzu, wyślij dziecko na wakacje z Rewitą
Polki pobiegły po srebro!
Serwis K9 w Polsce
Święto Oddziału Specjalnego ŻW
Flota Bayraktarów w komplecie
By Polska była bezpieczna
They Will Check The Training Results in Combat
Wielki triumf 2 Korpusu Polskiego
Wojskowi medycy niosą pomoc w Iraku
Memoriał gen. Andersa coraz bliżej
Po śladach polskich bohaterów
Cień atomowej zagłady
Piedimonte – samobójcza misja
Hełmy – nowoczesne i na miarę
Dwie dekady ulepszania Sojuszu
Podróż po AWACS-ie
Przysięga w Limanowej
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Dwa krążki kajakarki z „armii mistrzów”
Sukcesy reprezentantek CWZS-u
Barbara wzmocni polską obronę powietrzną
Nowe zadania szefa SKW
Ameryka daje wsparcie
„Sarex”, czyli jeden za wszystkich, wszyscy za jednego
Zawsze gotowi do pomocy
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
NATO on Northern Track
Wszystkie misje AWACS-a
Tarcza Wschód – odstraszanie i obrona
Polska wiktoria na Monte Cassino
Sejmowa debata o bezpieczeństwie
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Ostatnia droga Pileckiego
„Grand Quadriga ‘24”
WAM wraca po latach
Grupa Północna o wsparciu dla Ukrainy
„Sarex ’24”: razem w czasie kryzysu

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO