moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
W kazamatach Informacji Wojskowej

Więzienne cele, pokoje przesłuchań, karcer – to wszystko można zobaczyć zwiedzając Izbę Pamięci w podziemiach gmachu przy ulicy Oczki w Warszawie. Teraz mieści się tu Służba Kontrwywiadu Wojskowego, ale w latach 1945–1956 znajdował się Główny Zarząd Informacji WP odpowiedzialny za zwalczanie podziemia niepodległościowego. W areszcie więziono i torturowano m.in. żołnierzy Wojska Polskiego.

– Przetrzymywano tutaj i przesłuchiwano osoby szykowane do największych stalinowskich procesów pokazowych – mówi dr Konrad Paduszek, historyk z Akademii Sztuki Wojennej, o dawnym areszcie śledczym w podziemiach budynku u zbiegu ulic Oczki i Chałubińskiego w Warszawie. Gmach jest siedzibą Służby Kontrwywiadu Wojskowego, ale w latach 1945–1956 mieścił się tutaj Główny Zarząd Informacji Wojska Polskiego.

REKLAMA

W piwnicach, w których ulokowano areszt GZI, istnieje dziś Izba Pamięci Ofiar Terroru Komunistycznego, odsłaniająca kulisy komunistycznych zbrodni. – Informacja Wojskowa, jak powszechnie nazywano tę służbę, została utworzona w 1943 roku w ZSRR i zorganizowana na wzór sowieckich organów kontrwywiadu wojskowego Smiersz – opowiada historyk. GZI był odpowiedzialny za masowe represje wobec żołnierzy uznawanych za wrogów Polski Ludowej, m.in. przedwojennych oficerów, byłych żołnierzy Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych oraz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. W latach 1944–1956 funkcjonariusze Informacji Wojskowej aresztowali prawie 17 tys. osób. Wielu z nich zostało skazanych w sfingowanych procesach na karę śmierci lub wieloletnie więzienie.

W areszcie śledczym przy ul. Oczki zatrzymanych brutalnie przesłuchiwano i torturowano, aby wymusić zeznania, które miały być dowodem winy. – Więźniów bito, zmuszano do wielogodzinnego stania, pozbawiano snu, stosowano też tzw. konwejer, czyli nieprzerwane przesłuchanie trwające kilka dób z rzędu – mówi dr Paduszek.

Jak szacują historycy, w celach GZI przetrzymywano po kilkanaście osób rocznie. Przesłuchiwanych było tutaj m.in. siedmiu oficerów Marynarki Wojennej, którym postawiono zarzut działalności szpiegowskiej i organizacji tzw. spisku komandorów. W pokazowym procesie w 1952 roku pięciu z nich skazano na karę śmierci, wyrok wykonano na trzech: kmdr. Stanisławie Mieszkowskim, kmdr. por. Zbigniewie Przybyszewskim i kmdr. Jerzym Staniewiczu. Pozostali komandorzy zostali skazani na dożywotnie więzienie.

W gmachu przy ul. Oczki torturowano również gen. Szczepana Ścibiora, dowódcę 1 Eskadry 305 Dywizjonu Bombowego w Wielkiej Brytanii, a po wojnie komendanta Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie oraz oficerów oskarżonych o defraudację pieniędzy Funduszu Ochrony Narodowej i próbę wykorzystania ich do rozpoczęcia działalności szpiegowskiej: gen. Sławomira Tatara, płk. Mariana Utnika i płk. Stanisława Nowickiego.

Publikacje historyczne mówią, że co najmniej trzy osoby zostały tutaj zamordowane: Kazimiera Mielczarek i Barbara Niemczuk, dwie maszynistki GZI, które podjęły współpracę z komórką wywiadowczą Konspiracyjnego Wojska Polskiego oraz Józef Stypuła, dezerter z Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Więzienie zlikwidowano w czasie październikowej odwilży w 1956 roku, wtedy rozwiązano także GZI. – Piwnice przerobiono na magazyny i pomieszczenia administracyjne, ale jeszcze w 1985 roku był tam przetrzymywany Józef Szaniawski, współpracownik płk. Ryszarda Kuklińskiego – mówi historyk.

W 2006 roku, gdy powstawała SKW, w gmachu przy ulicy Oczki zorganizowano Izbę Pamięci. Zrekonstruowano cele więzienne, pokoje przesłuchań, a także karcer. Na tablicach przedstawiono historię GZI, jej działalność, informacje o najsłynniejszych sprawach, sposobach prowadzenia śledztwa, stosowanych torturach, a także zdjęcia katów i ofiar. Prezentowane są też kopie dokumentów dotyczących GZI oraz film dokumentalny stanowiący zapis wspomnień jednego z aresztowanych.

Izbę Pamięci można zwiedzać bezpłatnie, jednak ze względów bezpieczeństwa na wizytę trzeba się wcześniej umawiać. Aby wejść do podziemi gmachu dawnej siedziby GZI trzeba przesłać prośbę o zwiedzanie i dane osobowe (imię, nazwisko, adres oraz numer PESEL) na adres: skw@skw.gov.pl. Pracownicy Służby Kontrwywiadu Wojskowego odpowiedzą i ustalą dogodny termin wizyty. Preferowane jest zwiedzanie wystawy przez zorganizowane grupy.

 

 

 

Z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych przygotowaliśmy specjalne wydanie „Polski Zbrojnej”.

 

Mecenasem jednodniówki jest Polska Grupa Zbrojeniowa, a partnerem wydania Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL oraz Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN im. Janusza Kurtyki.

 

Zapraszamy do lektury!

 

 

 

AD

autor zdjęć: Michał Niwicz

dodaj komentarz

komentarze


Kryptonim „Meksyk”, czyli odbić „Rudego”
 
Mjr rez. Wojciech „Zachar” Zacharków – nigdy nie chodzi na skróty
Gen. Maczek – ojciec polskich sił pancernych
Rosomaki na okrętach
Błękitni po raz trzeci w Libanie
Ogień z trzech poligonów
Podchorążowie medycyny pomagają w szpitalach
Bitwa pod Iganiami, czyli stracona szansa
Polska stawia na fregaty Miecznik
Większe uprawnienia dla wojskowych ratowników medycznych
Nowe książeczki wojskowe
Mariusz Błaszczak: Wojsko wraca na ścianę wschodnią
Opiniowanie po nowemu
Kpt. Jacek Siewiera – na pierwszej linii walki z pandemią
Kto najlepszym żołnierzem w sporcie powszechnym w 2020 roku?
Łączenie dwóch światów
Przed nim maszerowały żołnierskie serca
Karweta znaczy marynarz
Amerykański Wilk?
Ludowe wojsko umacnia system
Korekta do igrzysk: dwunasty złoty medal dla Polski
Artylerzyści będą stacjonowali w Nowej Dębie
Michał Szeliga – przywraca pamięć o przodkach ze Wschodu
Ewakuacja oznaczała życie
Kierunek: certyfikacja
Armia ludzi z pasją
Przeciwlotnicy i artylerzyści wkrótce w 18 Dywizji
Jak wojsko walczy z pandemią
Kwalifikacja? Może w czerwcu
Pamięć o tych, którzy odeszli
Puchar Świata dla polskich szablistek
Na WAT nauczą się kierować Dunajem
Budujemy infrastrukturę dla wojsk sojusznika
Buzdygan Internautów 2020 – zaczynamy głosowanie!
Rumuński „Scorpion Spring”
Symbol wolności
Polskie szpadzistki bezkonkurencyjne w zawodach o Puchar Świata
Laserowa artyleria US Army
Niemcy donoszą światu o Katyniu
Kolejny dzień walki z pandemią
Był lotnikiem lotników
Kuźnie oficerskich kadr
Nowy zarząd PGZ
Prezydent: armia i pamięć
Armaty z Tarnowa trafią do Afryki
Skok na wyższy poziom
Filip Bątkowski – menedżer sportu i… żołnierzy
Ćwiczenia, szczepienie i odlot do Afganistanu
Morskie targi zbrojeniowe, czyli surfowanie po sieci
Miał w sobie jakiś magnes
Cel: wakacje nad morzem
Pierwszy ośrodek wychowania fizycznego armii polskiej
Korepetycje na czas pandemii
Pamiętamy o katastrofie smoleńskiej
Dżentelmen na poligonie
By poległy żołnierz nie pozostał bezimienny
Kurs na dyplomację
„Wolverine Strike” odpiera atak
Prezydent Duda: współpraca wojskowa z USA ponad polityką
Sto sekund do zagłady
Specjalsi zakończyli dyżur w Siłach Odpowiedzi NATO
Żołnierze: szczepmy się przeciw COVID-19!
Złoto ustrzelone w Indiach
Pamiętaj o oświadczeniu majątkowym
Są pieniądze na pomoc socjalną
Najwyższy poziom wspinaczki
„Strzelnica w powiecie” po nowemu
Admirał Bauer nowym szefem Komitetu Wojskowego NATO
Test na flance
Ukraiński kurs na Zachód
Zawsze stawał po stronie żołnierza
U pana Buka za piecem

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO